Lymfoedeem

 
Primair en secundair lymfoedeem

oedeem armLymfoedeem is een vochtophoping die wordt veroorzaakt door het onvoldoende functioneren van het lymfestelsel of een defect aan lymfestelsel.

Het evenwicht tussen de vochtproductie en vochtafvoer uit de weefsels kan op drie manieren verstoord worden:

  • Er wordt teveel lymfvocht aangemaakt in de weefsels door bijvoorbeeld een ontsteking of een ongeval. De lymfbanen kunnen daardoor het vele vocht zo snel niet afvoeren. We spreken dan van oedeem (vocht).
  • De lymfbanen zijn te weinig aangelegd of werken niet goed; dit kan gebeuren bij bijvoorbeeld aangeboren lymfoedemen waardoor in principe de normale hoeveelheid weefselvocht al teveel is om afgevoerd te worden. We spreken dan van primair lymfoedeem.
  • Door een operatie, bestraling, ongeval en dergelijke kan een voorheen gezond lymfesysteem beschadigd raken, waardoor het niet meer goed werkt. We spreken dan van secundair lymfoedeem.

Bij deze vormen is er een te groot aanbod van vocht (lymfe), wat het lymfesysteem niet kan verwerken. Het lymfevocht treedt dan uit naar het omringende weefsel, waardoor u spanning van de huid kunt voelen. Daarnaast kunt u zwelling van bijvoorbeeld uw borst, arm of been zien en voelen. Dit merkt u bijvoorbeeld aan een te strak zittende ring of een diepe afdruk van uw sok in uw enkel.

Prevalentie
Lymfoedeem is veelal gerelateerd aan oncologische aandoeningen en/of de behandelingen hiervan zoals bij chirurgische ingrepen en bestralingen. Maar het kan ook aangeboren zijn.

 Het ontstaan van lymfoedeem als gevolg van oncologische aandoeningen (kanker) verschilt per aandoening, maar komt naar de gegevens van het CBO per jaar neer op: 

  • Borstkanker (mammacarcinoom) 8 - 38% (80 -3.800 nieuwe patiënten)
  • Gynaecologische kanker: vulvacarcinoom 40 - 60 % (240 - 480 nieuwe patiënten) en 30 -50% (370 nieuwe patiënten per jaar) bij cercixcarcinoom (baarmoederhalskanker).
  • Blaas en peniskanker 30 - 50%
    15 -30 % (600 patiënten per jaar - schatting) van het aantal patiënten  met een urologische maligniteit krijgt te maken met meer of minder lymfoedeem, nagenoeg steeds van de onderste extremiteiten.
  • Lymfoedeem kan ook aangeboren (7-9%) zijn, waardoor het zelfs bij kinderen kan voorkomen.

(Kerncijfers IKN met prevalentiecijfers CBO)

 

Behandeling

De behandeling van primair en secundair lymfoedeem is oedeemtherapie. Oedeemtherapie omvat een aantal therapieën, zoals manuele lymfdrainage, endermotherapie en lymftaping. Per persoon wordt gekeken welke therapieën binnen de oedeemtherapie het beste bij de aandoening gebruikt kunnen worden. Voor meer informatie over de therapieën kunt u klikken op de link 'oedeemtherapie' of boven in het menu.

logo-definitief-groot